Περνώντας τη κόκκινη γραμμή…

Όλοι μας αναμφίβολα περνάμε στρεσογόνες καταστάσεις στη ζωή μας -από τα σχολικά και εφηβικά μας χρόνια ερχόμαστε αντιμέτωποι με ένα πλήθος περιστάσεων και απαιτήσεων που μας δημιουργούν άγχος και στρες. Σε κάποιους ανθρώπους, όμως, το άγχος αυτό παίρνει μια διαφορετική διάσταση, αγγίζει τα όρια της διαταραχής και η αντιμετώπιση άγχους γίνεται μια δύσκολη διαδρομή σε μονοπάτια δύσβατα της ψυχής και του μυαλού. Οι ψυχοθεραπευτές και οι ψυχολόγοι διαχωρίζουν το απλό άγχος από τη γενικευμένη αγχώδη διαταραχή (όπως είναι ο επιστημονικός όρος) με βάση τα παρακάτω κριτήρια:

  • truepsychotherapyΤο κριτήριο της διάρκειας: το άγχος πρέπει να διαρκεί τις περισσότερες μέρες της εβδομάδας, τις περισσότερες ώρες της ημέρας και για ένα χρονικό διάστημα έξι μηνών (τουλάχιστον) ως αντίδραση σε μια ποικιλία και ένα σύνολο ερεθισμάτων ή και χωρίς λόγο και προφανή αίτια.
  • Το κριτήριο της αδυναμίας ελέγχου: το πάσχον άτομο θα πρέπει να έχει μια αδυναμία ως προς την αντιμετώπιση του άγχους του -θα πρέπει να μην μπορεί να ηρεμήσει τον εαυτό του.
  • Το κριτήριο της σοβαρότητας: θα πρέπει τα συμπτώματα να προκαλούν σημαντική ενόχληση και αποτροπή σε έναν ή και περισσότερους τομείς της καθημερινότητας του πάσχοντος (πχ επαγγελματικό, οικονομικό, κοινωνικό, ερωτικό τομέα)
  • Το κριτήριο των συνακόλουθων συμπτωμάτων: η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή θα πρέπει να συνοδεύεται από τουλάχιστον τρία από τα παρακάτω συμπτώματα που συνοδεύουν την κλινική εικόνα της: αίσθημα έντασης και ετοιμότητας για δράση, εύκολη κόπωση, δυσκολία συγκέντρωσης με συνακόλουθα κενά και προβλήματα στη μνήμη, ευερεθιστότητα, μυϊκή ένταση, διαταραχές στον ύπνο όπως αϋπνία ή και ταραγμένο ύπνο, ταχυκαρδία, κοιλιακοί πόνοι, κάψιμο στο στέρνο και άλλα.

Η θεραπεία της γενικευμένης αγχώδους διαταραχής είναι κυρίως ψυχοθεραπευτική. Αυτό καθορίζεται από τα βαθύτερα αίτια που γεννούν το μη διαχειρίσιμο αυτό άγχος, το άγχος αυτό που ξεπερνά τη λεπτή κόκκινη γραμμή του δημιουργικού άγχους και συνιστά διαταραχή. Ρίζα του άγχους αυτού είναι οι βαθύτερες πεποιθήσεις που έχουμε για τον εαυτό μας, πεποιθήσεις όπως «είμαι ανήμπορος να τα καταφέρω», «δεν αξίζω την αγάπη κάποιου», «δεν έκανα αυτό που περίμενα από τον εαυτό μου». Αυτές είναι που πυροδοτούν ένα συναίσθημα φόβου, μεγαλύτερου και καθοριστικότερου από τον αδρό και κοινό φόβο που ο υπόλοιπος κόσμος αισθάνεται μπροστά σε διάφορες καταστάσεις της ζωής του. Είναι ένας βαθύς ψυχικός φόβος που συγκλονίζει το είναι και διαλύει την ψυχοσύνθεση, ο οποίος απλώς χρειάζεται μια ενεργοποίηση από μια ενδεχόμενη αρνητική έκβαση πχ το να χάσει κάποιος το αεροπλάνο ή να αποτύχει σε μια εξέταση. Αυτές οι αρνητικές πεποιθήσεις τις περισσότερες φορές έχουν σχηματιστεί στο υποσυνείδητο του παιδιού, κατά την παιδική ηλικία και λόγω του οικογενειακού περιβάλλοντος. Η βασική αιτία είναι ότι δεν υπάρχει στο χώρο του σπιτιού καλή σχέση μεταξύ των μελών και κλίμα αγάπης, ασφάλειας, τρυφερότητας και φροντίδας. Το παιδί μεγεθύνει τα βιώματα αυτά του συναισθηματικού κενού, πιστεύοντας ότι αυτό ευθύνεται και διαμορφώνοντας στο μυαλό του πεποιθήσεις όπως «είμαι ανίκανο, ανάξιο, αδύναμο, δεν αξίζω αγάπη» και χτίζοντας μια αρνητική εικόνα για τον εαυτό του. Όλο αυτό το παζλ ξυπνά σαν λάβα τη στιγμή μιας κατάστασης με ενδεχόμενη αρνητική έκβαση, οι άμυνες που έχουν χτιστεί πέφτουν πολύ εύκολα κάτω από τη δύναμη του κύματος του άγχους και κυριαρχούν.

Όπως, λοιπόν, και σε άλλες διαταραχές με υποσυνείδητα αίτια (πχ κρίσεις πανικού), έτσι και στη γενικευμένη αγχώδη διαταραχή η ψυχοθεραπεία είναι η κατάλληλη για τη διαχείριση του άγχους. Ανάλογα με τη δεκτικότητα του ατόμου, ο ψυχίατρος ή ο ψυχοθεραπευτής θα εντοπίσει μαζί με τον πάσχοντα όλες εκείνες τις πεποιθήσεις που έχει για τον εαυτό του, θα τον βοηθήσει με τις κατάλληλες μεθόδους να τις παραδεχτεί και στη συνέχεια να τις διαλύσει. Το άτομο, ως αποτέλεσμα, απαλλαγμένο από το βάρος με το οποίο το ίδιο φορτώνει τον εαυτό του, θα βιώσει τις επόμενες στρεσογόνες καταστάσεις χωρίς το πρίσμα του «αν αποτύχω, είμαι ανίκανος» και των υπόλοιπων αρνητικών πεποιθήσεων. Η ισορροπία και η αγάπη που θα έχει πλέον για τον εαυτό του θα λειτουργεί καταπραϋντικά και εξισορροπιστικά.

Πηγή: Truepsychotherapy.gr

Pin It