Μη μου τους κύκλους τάραττε…

Υπάρχουν πολλές χαρακτηριστικές και επαναλαμβανόμενες κινήσεις που κάνουμε ή βλέπουμε συχνά γύρω μας που αποτελούν δείγματα και ενδείξεις της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής. Υπάρχουν γύρω μας άνθρωποι που πλένουν με ευλαβική ιεροτελεστία τα χέρια τους πολλές φορές μέσα στη μέρα, αποφεύγουν να ακουμπούν τους ξένους και γενικότερα τους γύρω τους και χρησιμοποιούν αντισηπτικά μαντηλάκια και υγρά μετά από κάθε χειραψία, που τακτοποιούν το γραφείο ή την κουζίνα τους ξανά και ξανά και ξανά, αποφεύγουν να πατήσουν τις γραμμές των πλακιδίων στο πεζοδρόμιο και πατούν μόνο στο εσωτερικό αυτών. Όλα, από πράγματα μέχρι συνήθειες, πρέπει να βρίσκονται στην προκαθορισμένη θέση τους και μόνο τότε μπορούν να λειτουργήσουν.

Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή αποτελεί μια διαταραχή παθολογικού άγχους, από την οποία πάσχει περίπου το 2% του πληθυσμού. Πιο συγκεκριμένα, στη χώρα μας υπολογίζεται ότι περίπου 200.000 άνθρωποι πάσχουν από τη συγκεκριμένη διαταραχή, η οποία συσχετίζεται με την κατάθλιψη και τη χρήση ουσιών και αλκοόλ.

ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχήΗ διαταραχή ορίζεται από τους ειδικούς ψυχιάτρους και ψυχοθεραπευτές ως η παρουσία διαφόρων ψυχαναγκασμών και καταναγκασμών στο άτομο. Ως ψυχαναγκασμοί ορίζονται οι επαναλαμβανόμενες και επίμονες σκέψεις, εικόνες και παρορμήσεις που το άτομο τις βιώνει ως ενοχλητικές. Στην επιστημονική ορολογία, τα παραπάνω συνοψίζονται στον επιστημονικό όρο ιδεοληψίες.

Οι ιδεοληψίες ταξινομούνται σε κάποιες ευρύτερες κατηγορίες και συνοδεύονται από συγκεκριμένες τελετουργίες, οι οποίες στοχεύουν στο να αποφύγει ο πάσχων το άγχος που προκαλείται στην περίπτωση μη τέλεσης της συγκεκριμένης τελετουργίας. Οι τελετουργίες αυτές έχουν τον επιστημονικό όρο καταναγκασμοί.

Ταξινόμηση ιδεοληψιών και καταναγκασμών

à Ιδεοληψίες γύρω από την καθαριότητα, με καταναγκασμό το συνεχές και σχολαστικό πλύσιμο. Βάση της ιδεοληψίας είναι η πεποίθηση ότι μέσω της καθαριότητας το άτομο προστατεύεται από μικρόβια και  ιούς, οι οποίοι μπορούν να γίνουν επικίνδυνοι.

à Ιδεοληψίες γύρω από τον κίνδυνο να κάνει ο πάσχων κακό στους άλλους ή στον εαυτό του. Ο πάσχων πιστεύει ότι μπορεί να προκαλέσει ακούσια κάποιο χτύπημα ή να προκαλέσει κάποιο ατύχημα ή φόνο. Ο καταναγκασμός γύρω από αυτή την ιδεοληψία είναι η προσπάθεια να εξακριβώσει το άτομο με ελέγχους ότι δεν έβλαψε κανέναν, με αναζήτηση διαβεβαιώσεων.

à Ιδεοληψίες γύρω από τη σεξουαλική συμπεριφορά που βιώνονται από τον πάσχοντα ως φόβος ότι υπάρχει πιθανότητα να χάσει τον έλεγχο και να προβεί σε άσεμνες ενέργειες. Καταναγκασμός γύρω από αυτή την ιδεοληψία είναι η αποφυγή επισκέψεων σε συγκεκριμένους χώρους όπως οι παιδικές χαρές ή σπίτια φίλων με παιδιά και η προσευχή ως προσπάθεια απόσπασης της προσοχής από αυτές τις σκέψεις.

à Ιδεοληψίες γύρω από τη θρησκεία, όπως ο φόβος για βλάσφημες λέξεις και ύβρεις. Αντίστοιχοι καταναγκασμοί είναι η συνεχής εξομολόγηση και προσευχή και η προσπάθεια για συνεχή απόσπαση της προσοχής και έλεγχο της σκέψης.

à Ιδεοληψίες γύρω από την τάξη των πραγμάτων στο χώρο αλλά και την εκτέλεση των ενεργειών. Οι καταναγκασμοί στην ιδεοληψία αυτή έχουν να κάνουν με την αποκατάσταση της συμμετρίας, της χρονομέτρησης, της ακρίβειας και της σειράς ανάμεσα στα πράγματα.

ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχήΤις περισσότερες φορές, όχι μόνο οι συναναστρεφόμενοι αλλά και ο ίδιος ο πάσχων από ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή έχει επίγνωση του φαύλου αυτού κύκλου, που είναι κατά αρχήν προβληματικός και δυσλειτουργικός για την καθημερινότητά του. Παρ’ όλα αυτά, νιώθει αδύναμος να ελέγξει και να περιορίσει τα συμπτώματα αυτού. Για την βήμα βήμα βελτίωση του, κατάλληλος σύμμαχος είναι η ψυχοθεραπεία. Όπως και στην πλειονοψηφία των διαταραχών που έχουν υποσυνείδητα αίτια (κρίσεις πανικού, φοβίες, διαχείριση άγχους), ο ψυχίατρος- ψυχοθεραπευτής ανακαλύπτει τη ρίζα του κακού και εν συνεχεία με τεχνικές και μεθόδους βοηθάει στο σπάσιμο του κύκλου της επανάληψης που αποτελεί θεμέλιο λίθο της διαταραχής αυτής. Η αποκατάσταση της ισορροπίας είναι μια διαδικασία που γίνεται μέσω της επικοινωνίας ψυχοθεραπευτή-θεραπευόμενου. Στην προκειμένη περίπτωση της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής, η ρίζα εντοπίζεται στην παιδική ηλικία του πάσχοντα, κατά την οποία σχηματίζεται η αυτοεικόνα που θα έχει σε όλη του τη ζωή. Η ηλικία αυτή είναι απαραίτητο να χαρακτηρίζεται από αγάπη και ενδιαφέρον, ασφάλεια και στοργή, έτσι ώστε το παιδί να διαμορφώσει μια καλή και θετική αυτοεικόνα. Σε αντίθετη περίπτωση, η αυτοεικόνα θα είναι αρνητική, συνοδευόμενη από πεποιθήσεις «δεν αξίζω να με αγαπούν» κλπ. Σε κάποια δεδομένη στιγμή πίεσης, η λάβα των αρνητικών αυτών συναισθημάτων που υποβόσκει στο υποσυνείδητο βγαίνει στην επιφάνεια λόγω της χαλάρωσης των μηχανισμών απώθησης ή ενός στρες ή κάποιου αρνητικού γεγονότος. Ο φόβος που προκαλείται και πάει να αναδυθεί, αποδίδεται λανθασμένα σε κάποια ιδεοληψία πχ «μπορεί να πάθω κάτι κακό, να αρρωστήσω κλπ» και ο φαύλος κύκλος ιδεοληψιών και καταναγκασμών ανοίγει.

 

Πηγή:Truepsychotherapy.gr

Pin It